کودک و خانواده

در راه پرورش کودک خلاق چه موانعی وجود دارد؟

موانع پرورش خلاقیت در کودکان

خلاقیت یک مهارت است و مانند تمامی مهارت های دیگر، قابلیت رشد و پرورش دارد، اما اولین قدم برای رشد هر مهارتی از سر راه برداشتن موانعی است که به دلایل بیشمار، ممکن است در این مسیر، وجود داشته باشند.
در یادداشت قبلی به بررسی بستر های مناسب برای پرورش خلاقیت در کودکان پرداختیم. در این نوشتار سعی می کنیم موانع پرورش خلاقیت را بررسی کنیم تا بتوانیم برای بهبود عملکرد خلاق فرزندانتان، راه های تازه ای پیش روی شما قرار دهیم. اگر علاقه مندید راه های پرورش خلاقیت در کودکان را بیاموزید پس از خواندن این مقاله، نوشتار پیشین را نیز بخوانید.

همه ی والدین و مربیان کودک دوست دارند کودکانی با سطح خلاقیت بالا پرورش دهند. چرا که در جامعه ی کنونی، آنچه که باعث تمایز افراد از یکدیگر می شود، میزان خلاقیت آن ها در انجام کارهاست. حال در این میان موانع بیشماری ممکن است در سر راه ما برای پرورش کودکان خلاق قرار گیرند. موانعی گاه درونی که ناشی از تربیت و توجه به سنت ها و نگرش درونی ما به دنیاست و موانعی بیرونی که ناشی از آموزش نادرست و نگاه جامعه به انسان های متفاوت است. بنابراین با شناخت این موانع بهتر می توانیم نسبت به رفع آنها اقدام کنیم و مسیری سهل تر برای پرورش یک انسان خلاق انتخاب نماییم.

موانع پرورش خلاقیت کودکان

ترس از بیان ایده ها

موانع رشد خلاقیت کودکان

گاهی از کودکی شرایط خانواده به گونه ای است، که کودکان از مطرح کردن ایده های خود، خواه ممکن و در دسترس، خواه ناممکن و عجیب، می ترسند. احساس ترس و نا امنی ناشی از سرزنش یا مسخره شدن یکی از موانع پرورش خلاقیت است. از بین بردن این حس، یکی از گام های ایجاد عزت نفس در کودکان و پرورش ایده های خلاق است.

عدم خود باوری

موانع پرورش کودک خلاق

ما به عنوان والد باید از کودکی حس خودباوری را به کودکان خود منتقل کنیم. با تایید ها و تشویق ها و بازخورد های مثبت، در سنین زیر شش سال می توان این حس مهم را که منشا بروز خیلی از توانایی هاست به کودک منتقل کرد. خودباوری یکی از خصلت هایی است که در آینده ی کودکان، آن ها را برای انجام کارهای بزرگ و تاثیرگذار تشویق و ترغیب می کند. پس با ایجاد خودباوری یکی از موانع پرورش خلاقیت را برطرف خواهید کرد.

بیشتر بخوانید: چگونه اعتماد به نفس کودکان را افزایش دهیم؟

آموزش نادرست

موانع پرورش خلاقیت دانش آموزان

نظام آموزشی مبتنی بر حفظیات، نکات کنکوری و تستی و نظام آموزشی نتیجه گرا و مبتنی بر نمره، یکی از عوامل موثر در سرکوب خلاقیت در دوران دانش آموزی است. هرچه بتوان در آموزش به قسمت های تحقیقی و پژوهشی توجه بیشتری داشت و دست دانش آموز در آزمون و خطا بازتر باشد، مسیر پرورش خلاقیت در کودکان هموارتر می شود.

وضع قوانین سختگیرانه

تاثیر سختگیری بر خلاقیت کودکان

زندگی نظامی گونه با چارچوب های سخت و غیر قابل انعطاف، امکان کشف و تجربیات جدید را از کودک سلب می کند. پس یکی از موانع برای پرورش کودک خلاق وضع قوانین خشک و جدی است. باید سعی کرد حتی قوانین اساسی هم با انعطاف پذیری تعیین شوند. فراموش نکنید که والدین خلاق قوانین، خلاقانه ای هم وضع می کنند.

تماشای زیاد تلویزیون

تاثیر تلوزیون و موبایل بر خلاقیت کودکان

استفاده ی زیاد از رسانه های دیجیتال و تماشای تلویزیون مانع پرورش خلاقیت می شود. بنابراین به جای سرگرم کردن کودکان با تبلت و بازی های دیجیتال، زمینه قرار گرفتن کودکان در طبیعت را بیشتر فراهم کنید. تلاش کنید تا کودکان بتوانند تجربیات متنوعی کسب کنند. بازی کردن با وسایل غیرالکترونیکی، استفاده از بازی های فکری خلاق و قرار گرفتن در محیط های مختلف برای کودکان آموزه های بیشماری به همراه دارد.

رفاه زیاد

موانع ایجاد خلاقیت در کودکان

دردسترس بودن همیشگی تمام منابع و نیازها  و در دسترس بودن تمامی پاسخ ها کمکی به پرورش ایده های خلاق نمی کند، زیرا که یکی از عوامل بروز خلاقیت احساس نیاز است. استفاده ی بهینه از منابع موجود و تبدیل و تغییر وضعیت وسایل در دسترس، خود باعث پرورش خلاقیت می شود. در کنار کودکان بازیافت را تمرین کنید و آن ها را تشویق کنید که بتوانند از آن چه که به ظاهر دور ریختنی می آید استفاده ی متفاوتی بکنند. کودکان بی شک از ساخت یک گلدان با بطری های نوشابه و چیدن آن ها در مسیر رفت و آمد تان کنار پله های خانه لذت می برند.

عدم کسب تجربیات مختلف

نقش تجربیات در خلاقیت کودکان

کودکانی که پیوسته زیر چتر حمایتی والدین هستند و امکان کسب تجربیات مختلف را به دلیل حساسیت بیش از حد والدین ندارند، به تدریج خلاقیت آنها می خشکد و به انسان هایی محتاط و تحت کنترل تبدیل می شوند. والدین باید تا جایی که امکان خطر جانی نداشته باشد، کودک را آزاد بگذارند تا کسب تجربه کند و محیط زندگی را درک نماید.

ترس از شکست

ترس از شکست و بروز خلاقیت در کودکان

یکی دیگر از موانع پرورش خلاقیت در کودکان ترس از شکست است. والدین کمال گرا که همیشه توقع بهترین بودن از فرزندان خوددارند، در اصل بزرگترین مانع در ابراز وجود فرزندان خویش هستند، زیرا این کودکان به دلیل ترس از شکست، از تلاش، جنگندگی و آزمون و خطا باز می مانند و این امر خلاقیت را نابود می کند.

نداشتن آزادی عمل

عدم آزادی عمل و موانع خلاقیت در کودکان

آزادی عمل و آزادی فکر و عقیده یکی از نمود های انسان های خلاق است. انسان های خلاق، دنیا را آنگونه که دیگران می بینند، نمی بینند. عقاید و طرز فکر و بیان مخصوص به خودشان را دارند و اگر در محیطی قرار بگیرند که آزادی ابراز عقیده و عمل نداشته باشند، سرکوب می شوند.

نداشتن مشوق

نقش تشویق بر پرورش خلاقیت کودکان

مشوق ها همیشه نقش مهمی در به ثمر رسیدن و پرورش ایده های خلاق دارند. اینکه وقتی طرحی خلاقانه به مرحله ی اجرا می رسد یا در مرحله ی آزمون و خطاست، کسی باشد که انرژی مثبت بدهد و مشوق باشد، کمک بزرگی به عملی شدن آن ایده است. سعی کنید که تشویق هایتان جزء به جزء باشد و از توصیفات کلی پرهیز کنید مثلا در تشویق ساخت یک ماکت به قسمت های مختلف آن توجه کنید. توجه به جزییات باعث می شود که تشویق های شما واقعی و اثرگذار باشد.

عدم رشد در مسیر استعدادها و علایق

موانع پرورش خلاقیت در کودکان

اینکه بتوانیم کودکان را در مسیر علایق و استعداد هایشان هدایت کنیم و به علایقشان احترام بگذاریم، زمینه ساز بروز خلاقیت در آنان است. بی شک در مسیری که مورد علاقه ی کودک نیست، خلاقیتی صورت نخواهد گرفت، پس استعداد یابی و هدایت کودک و تشویق به پیگیری علایقش نکته ی مهمی است. اینکه توقع داشته باشیم کودک در مسیری دست به خلاقیت زند که به آن علاقه ای ندارد انتظاری بیهوده است.

سخن آخر

مهم ترین اصل برای پرورش یک مهارت، از سر راه برداشتن موانعی است که در حال حاضر در این مسیر وجود دارد. با دانستن موانع با دید بهتر و جامع تری می توانیم اقدام به اصلاح مسیر و قدم برداشتن در راه درست کنیم.

در این نوشتار سعی کردیم مهم ترین موانعی که در سر راه پرورش خلاقیت کودکان وجود دارد را با شما به اشتراک بگذاریم. اگر نکاتی که در این نوشتار بررسی شد را رعایت کنیم و کودکان را در مسیر رشد آزاد بگذاریم بی شک می توانیم این موانع را از سر راه برداریم و می توانیم کودکانی خلاق و نسلی آینده ساز پرورش دهیم.

امیدواریم که این مقاله توانسته باشد شما را با مفهوم خلاقیت و موانع پرورش آن آشنا کند. اگر والدینی را می شناسید که همچون شما، دغدغه ی قدم گذاشتن در این مسیر را دارند، این مطلب را از طریق لینک های زیر با ایشان به اشتراک بگذارید.

1 دیدگاه در “در راه پرورش کودک خلاق چه موانعی وجود دارد؟

  1. مریم بانو گفت:

    مثل تمامی مطالب سایتتون ، این پرورش خلاقیت هم بسیار عالی و قابل تامل بود 👌⚘

    1. شهره یوسفی گفت:

      از همراهیون سپاسگزاریم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *