کودک و خانواده

چگونه خلاقیت کودکان را پرورش دهیم؟

راه های پرورش خلاقیت کودکان

این روزها یکی از رایج ترین مفاهیم در زمینه ی پرورش کودک، رشد خلاقیت کودکان است! تا جایی که والدین حاضرند برای دستیابی کودکشان به این مهارت هزینه های گزافی را متقبل شوند و البته کم نیستند مراکزی که با استفاده از عنوان خلاقیت برای کودکان، مشغول فعالیت های غیرخلاق هستند!

اما برای اینکه بدانیم چگونه می توان خلاقیت را در کودکان پرورش داد، ابتدا باید بدانیم که خلاقیت چیست و چه بستری باید مهیا باشد تا خلاقیت شکوفا شود؟
از نگاه کارشناسان خلاقیت مفهومیست با تعریف پیچیده که هنوز بر سر آن به توافق نرسیده اند. یکی از رایج ترین تعاریف نشان می دهد که خلاقیت تمایل به حل مسائل یا ایجاد چیزهای جدید از راه های جدید است.

برای رشد خلاقیت در کودکان، مهم ترین اصل بینش والدین نسبت به موضوع و پذیرفتن تفاوت های کودک خلاق با سایرین است. این تفاوت بینش در رفتارهای روزمره هم خود را نشان می دهد. در این نوشتار از مجموعه مقالات بانک بازی به چند راهکار برای آماده کردن بستر رشد خلاقیت در کودکان می پردازیم.

خلاقیت بر چه اصولی استوار است؟

رشد خلاقیت کودکان

به طور کلی خلاقیت بر دو اصل کلی استوار است.

یکی از ویژگی های خلاقیت اصالت است. باید به این نکته توجه کرد که ایده ای خلاق است که کاملا جدید باشد نه فقط مدل جدیدی از چیزی که قبلا وجود داشته.

ویژگی دوم کارکرد ایده ی خلاق است. باید دقت کرد که این ایده باید کاربردی و دارای درجه ی سوددهی باشد. در واقع فعالیتی خلاق محسوب می شود که بتواند نیازی از شخص یا جامعه را برطرف کند.

چه کسانی خلاق هستند؟

پرورش کودک خلاق

 بررسی های مختلف نشان داده که انسان های خلاق به سه دسته تقسیم می شوند.

  • افرادی که دید متفاوت و افکار غیرمعمولی دارند. مثل میکل آنژ مجسمه ساز بزرگ ایتالیایی
  • افرادی که جهان را با نگاه تازه ای درک می کنند، ایده های روشنی دارند و به اکتشافات مهم شخصی دست می یابند. این افراد اکتشافات خلاقانه ای دارند که فقط به نام آن ها ثبت شده است مثل مک میلن مخترع دوچرخه
  • افرادی که دستاورد های خلاقانه ای دارند که برای کل جهان شناخته شده است مثل توماس ادیسون و پابلو پیکاسو

بستر های رشد خلاقیت در کودکان

هنگامی که با خیال پردازی اجازه می دهیم ذهنمان آزادانه پرواز کند و بالا برود، دیدگاه های درونی مان تغییر می کند و دنیا متفاوت به نظر می رسد.

1- برای پرورش خلاقیت کودکان باید اجازه دهید آن ها آزادانه رویاپردازی کنند و هیچ محدودیت در نوشته ها، افکار، اختراعات و کارهای هنری به آنها تحمیل نکنید.

ایجاد خلاقیت در کودکان

2- از دیکته کردن و چارچوب بندی فعالیت های روزمره پرهیز کنید . اجازه دهید اتاقشان را به سلیقه ی خود بچینند، حتی اگر این سبک چیدمان به نظر شما مورد قبول نباشد.

3- در قانونگذاری ها انعطاف پذیر عمل کنید. اجازه دهید کودک خود ترتیب فعالیت ها را انتخاب کند.

4- همیشه برای ارائه ی راهکار حل مسئله حاضر و آماده نباشید . فضای آزمون و خطا را برای کودک ایجاد کنید . اجازه دهید مسائل را به شیوه ی خودش و از طریق فکر و بینش خودش حل کند.

بستر های رشد خلاقیت کودکان

5- سعی کنید همیشه تلاش کودک در مسیر رسیدن به  نتیجه را تشویق کنید نه به دست آوردن نتیجه را. اینگونه کودکی پرورش خواهید داد که “تلاش گرا” است نه “نتیجه گرا”.

6- بازی ها و سرگرمی ها را هدفمند و در راستای پرورش خلاقیت کودکان انتخاب کنید. از خرید اسباب بازی هایی که کودک را تقلید کننده تربیت می کنند پرهیز کنید یا به روش خودتان با اسباب بازی ها بازی کنید. استفاده از بازی های خلاق به کودک کمک می کند که نقش موثری در مسیر انجام بازی ایفا کند.

تاثیر اسباب بازی بر خلاقیت

7- الگوسازی کنید. برای کودک کتاب هایی بخوانید که در آن شخصیت داستان، کارها را به صورت متفاوتی انجام می دهد یا داستان هایی با پایان باز بخوانید که در طول آن بتوانید با کودک در مورد ادامه ی داستان صحبت کنید. داستان زندگی انسان های بزرگ، مخترعان و مکتشفان از این دسته کتاب ها هستند.

8- از فضاهای طبیعی برای پرورش کودک خلاق استفاده کنید. اینکه در یک گردش خانوادگی روی یک زیرانداز دراز بکشید و به آسمان ابری نگاه کنید و تجسم کنید که هر ابر شبیه چه چیزی می تواند باشد نگاه خلاقانه ی کودک را به بخش های مختلف طبیعت پرورش می دهد.

راه های پرورش خلاقیت در کودکان

9- در زندگی روزمره هر گاه به چیزی که می خواستید نرسیدید یا زمانی که توقع چیز دیگری دارید ولی مانند آن را به دست نمی آورید هم، می توانید خلاق باشید. یکی از ویژگی های افراد بزرگ این است که به وقت شکست دست از رویاپردازی نکشیده اند و با خلاقیت خود راه های تازه ای برای دست یابی به آرزوهایشان پیدا کرده اند. بنابراین به کودکان بیاموزید که حتی در تنگنا نیز می توان رویا داشت و ذهن خلاق، انسان را پیشرفت می دهد.

10- شروع کنید به جمع کردن چیزهایی که در شغل مورد علاقه کودک مورد استفاده است. برای کودکی که به تجارت علاقه دارد ماشین حساب و تلفن و پوشه و کارت ویزیت های قدیمی و دسته چک های باطله فراهم کنید و تشویقش کنید همانگونه که تجار بزرگ با این ابزار کار می کنند از آنها تقلید کند. تشویقش کنید تخیلش را پرواز دهد و مانند تجار بزرگ راه برود، حرف بزند و به کارها سرکشی کند. چه کسی می داند؟ شاید این بازی در هشت سالگی در شغلی که در بیست سالگی انتخاب می کند تاثیر گذار باشد.

فراهم کردن محیط پرورش خلاقیت کودک

11- یادتان باشد خلاقیت با خلاقیت پرورش داده می شود. برای داشتن یک کودک خلاق از مشخص کردن مسیرهای از پیش تعیین شده پرهیز کنید. این مسیر ها می تواند روش حل یک مساله، طریقه ی پختن یک غذا یا حتی مسیر رسیدن به خانه باشد. سعی کنید همیشه راه های مختلف را امتحان کنید.

12- یک ذهن خلاق حاصل یک وجود تکامل یافته است. کودکی که از جنبه های عاطفی، اجتماعی، فکری و جسمی به رشد همگام رسیده باشد می تواند ذهن خلاق و ایده های ناب داشته باشد.

روش های پرورش کودک خلاق

سخن آخر

برای پرورش خلاقیت در کودکان ابتدا باید خودتان خلاق باشید. در زندگی روزمره از ابزارهای موجود استفاده کنید و سعی کنید به کودک نشان دهید که خلاقیت در وجود همه هست فقط کافی است که روش ابراز آن را بیابد. برای گفتگو های روزمره می توانید گاهی نامه ای بنویسید، یا وظایف کودک را روی در اتاقش بچسبانید.
خلاقیت یعنی همین الان یک کاغذ و قلم بردارید و ایده های مختلفتان را یادداشت کنید. هیچگاه برای پرورش  یک ذهن خلاق دیر نیست.

امیدواریم که این مطلب توانسته باشد دید بهتری نسبت به موضوع خلاقیت برایتان ایجاد کند. پیشنهاد می کنیم مقاله ی موانع موجود در پرورش کودک خلاق را که مکمل این مقاله است حتما مطالعه کنید تا با رفع این موانع، مسیر رشد برای کودک دلبندتان هموارتر شود. این مطلب را برای دوستانتان که به دنبال راه هایی برای افزایش خلاقیت فرزندانشان هستند بفرستید و اگر ایده های دیگری برای افزایش خلاقیت کودکان می شناسید در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

1 دیدگاه در “چگونه خلاقیت کودکان را پرورش دهیم؟

  1. الهه نجاتی گفت:

    ممنون از این موضوع جذاب و کار آمد 🌷🌷🌷🌷

    در اصل پرورش دهنده خلاقیت در بچه ها در ابتدا پدر و مادر هستن و این خلاقیت نقش بسزایی در رشد فکری و ذهنی بچه ها داره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *